ΟΛΟΗΜΕΡΟ 1^ΟΥ Δ.Σ ΜΟΥΡΝΙΩΝ

(σχολικό έτος 2017-18)

ΕΚΘΕΣΗ ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

Τα χειροποίητα μουσικά όργανα κατασκευάστηκαν από απλά χάρτινα και μεταλλικά υλικά, από τις παρακάτω ομάδες εργασίας από μαθητές  της Δ΄-Ε΄-ΣΤ τάξης  του ολοήμερου σχολείου κατά τη διάρκεια της διδακτικής ώρας του μαθήματος της μουσικής. Στην έκθεση παρουσιάζονται  διαφόρων ειδών όργανα που ανήκουν στις δυο μεγάλες κατηγορίες των μουσικών οργάνων, των εγχόρδων και των κρουστών.

Οι μαθητές και οι ομάδες που συνεργάστηκαν για την κατασκευή τους είναι οι παρακάτω:

Α΄ ΟΜΑΔΑ

Ορέστης Μέτσε

Μάριος Σόρκος

Μανώλης Αγιασμενάκης

Έλενα Τριλυράκη

Μιχάλης Χαρκιολάκης

Β΄ ΟΜΑΔΑ

Αργυρώ Παπαδουλάκη

Ιωάννα Τσάκαλη

Κατερίνα Μπαμπά

Μαριέττα Παπαδουλάκη

Γ΄ ΟΜΑΔΑ

Αναστασία Βογιατζή

Κωνσταντίνος Κήλης

Νεφέλη Παπαμιχαήλ

Δημήτρης Ράντεβ

Μαριάννα  Ροΐδη

Με την παραπάνω ομάδα επίσης συνεργάστηκε η Αργυρώ Πενταράκη της Δ1

Χριστουγεννιάτικη Εργασία της Μαθήτριας Κωνσταντίνας Πατεράκη στο μάθημα της Μουσικής

Κάλαντα

 Τα Κάλαντα είναι  δημοτικά  τραγούδια με ευχητικό και εγκωμιαστικό περιεχόμενο και περιγράφουν με λαϊκό και κοσμικό τρόπο, την εκκλησιαστική εορτή που πρόκειται να έλθει ψάλλονται την παραμονή της εορτής των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς, των Θεοφανείων, ακόμη και των Βαΐων (ή Λαζάρου).

Εκτός από τα τραγούδια με εκκλησιαστικό περιεχόμενο υπάρχουν και κάλαντα της φύσης όπως για παράδειγμα  της άνοιξης (χελιδονίσματα).

 Τα κάλαντα, συνοδεύονται από παραδοσιακά μουσικά όργανα όπως η λύρα, το μαντολίνο, το μπουλγαρί, το λαούτο, το νταούλι, η τσαμπούνα, η φλογέρα, το τρίγωνο κ.ά.

Κύριος σκοπός των τραγουδιών αυτών, είναι να ευχηθούν έτη πολλά και υγεία στο σπιτικό που φιλοξενούνται. Με το τέλος της τραγουδιστικής διαδικασίας, οι καλαντιστές δέχονται από τον σπιτονοικοκύρη φιλοδωρήματα  σε χρήματα (σήμερα)  ή και  σε προϊόντα (παλαιότερα).

Παρακάτω παραθέτουμε τα πλέον γνωστά κάλαντα, που ψάλλονται ανά το πανελλήνιο στο εορταστικό δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων.

Καλήν  εσπέραν άρχοντες,
αν είναι ορισμός σας,
Χριστού την Θείαν γέννησιν,
να πω στ' αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον,
εν Βηθλεέμ τη πόλη,
οι ουρανοί αγάλλονται,
χαίρει η φύσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται,
εν φάτνη των αλόγων,
ο βασιλεύς των ουρανών,
και ποιητής των όλων.

Σ' αυτό το σπίτι που 'ρθαμε,
πέτρα να μην ραγίσει,
και ο νοικοκύρης του σπιτιού,
χίλια χρόνια να ζήσει.
Και να μας και να μας καλοκαρδίσει.

Κάλαντα της πρωτοχρονιάς

 Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά

ψηλή μου δεντρολιβανιά
κι αρχή καλός μας χρόνος
εκκλησιά με τ' άγιο θρόνος.

Αρχή που βγήκε ο Χριστός
άγιος και Πνευματικός,
στη γη να περπατήσει
και να μας καλοκαρδίσει.

Άγιος Βασίλης έρχεται,
και δεν μας καταδέχεται,
από την Καισαρεία,
συ' σαι αρχόντισσα κυρία.

Βαστά εικόνα και χαρτί
ζαχαροκάρνο, ζυμωτή
χαρτί και καλαμάρι
δες και με-δες και με το παλικάρι.

Το καλαμάρι έγραφε,
τη μοίρα του την έλεγε
και το χαρτί-και το χαρτί ομίλει
Άγιε μου-άγιε μου καλέ Βασίλη.

Το  Δημοτικό Τραγούδι

Τα δημοτικά τραγούδια είναι η προφορική ποίηση του ελληνικού λαού της υπαίθρου, είναι η έκφραση των αγροτικών και ποιμενικών πληθυσμών που συνεχίζουν μία παράδοση χιλίων και πάνω χρόνων.

Η καλλιέργεια του δημοτικού τραγουδιού μέσα στο χρόνο, είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας συγκροτημένης λαϊκής ποίησης της οποίας τα κύρια χαρακτηριστικά είναι η εκφραστική αμεσότητα, η συγκρατημένη λυρικότητα και η οργανική της σύνδεση με τη φύση. Στη σύγκριση των δημοτικών τραγουδιών με τα αρχαία λαϊκά άσματα βρίσκουμε τα δείγματα μιας αδιάσπαστης πολιτισμικής συνέχειας. Κάτι τέτοιο είναι φυσικό αφού η μεγάλη πλειοψηφία του αγροτικού πληθυσμού της ελληνικής χερσονήσου ζούσε μέσα στους αιώνες αποκλεισμένη από κάθε οργανωμένη παιδεία, αποκομμένη από κάθε πολιτισμική εξέλιξη που συντελούνταν στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Oι λαοί της υπαίθρου, φυσικοί κληρονόμοι της αρχαιότερης λαϊκής παράδοσης, βρήκαν μέσω του δημοτικού τραγουδιού μια διέξοδο στις πνευματικές τους ανησυχίες, μπόρεσαν να εκφράσουν τον εσωτερικό τους κόσμο αβίαστα, χωρίς να περιορίζονται από καλλιτεχνικά σχήματα και πολιτικά δρώμενα. Οι λαϊκοί ποιητές συντηρούσαν αυτό που τους εξέφραζε, ξεχνούσαν αυτό που δεν ικανοποιούσε τις πολιτισμικές τους ανάγκες και καινοτομούσαν όταν νέοι κοινωνικοί όροι έτειναν να επιβληθούν στους λαούς της υπαίθρου. Επειδή αυτή η διεργασία ήταν πολύ συντηρητική και οι αλλαγές στα δημοτικά τραγούδια έπαιρναν αιώνες για να γίνουν, μπορούμε μέσω αυτών να μελετήσουμε την κουλτούρα του ελληνικού λαού και το λαϊκό πολιτισμό του.

Το δημοτικό τραγούδι  μας δείχνει όχι μόνο την εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας αλλά και τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων που μιλούσαν αυτήν τη γλώσσα. Εκεί όπου δεν υπάρχει κανένα ιστορικό μνημείο, καμία γραπτή πηγή, υπάρχει το δημοτικό τραγούδι, ο αυθεντικότερος φορέας της ελληνικής λαϊκής κουλτούρας.

Τα δημοτικά τραγούδια παρουσιάζουν μεγάλο θεματικό πλούτο. Ωστόσο, μπορούμε να τα χωρίσουμε σε τρεις μεγάλες κατηγορίες  όπως φαίνεται από το παρακάτω διάγραμμα.

Ο Γκουίντο ντ' Αρέτσο (Guido d'Arezzo, περ. 995 - 1050) ήταν θεωρητικός της μουσικής κατά τον Μεσαίωνα. Επιννόησε το σύγχρονο σύστημα μουσικής σημειογραφίας, το μουσικό πεντάγραμμο, που αντικατέστησε τη νευματική σημειογραφία.

Στη μουσική μας σελίδα, θα έχουμε την ευκαιρία να ερευνήσουμε και να ανακαλύψουμε τον θαυμαστό κόσμο της μουσικής, μέσα από ποικίλα μουσικά θέματα και διάφορες εργασίες των μαθητών μας.

Στο παρακάτω τραγούδι συνοψίζεται με τον καλύτερο τρόπο, ο ορισμός της μουσικής!!

Ύμνος της χαράς

                                      ( Μουσική: Λ.Β. Μπετόβεν - Στίχοι: Αγγ. Καψάσκη )

Πάντα η μουσική ενώνει τους ανθρώπους μες στη γη,

είν' η γλώσσα την ειρήνης που μιλάει στην ψυχή.

Τραγουδάμε την αγάπη, τη χαρά, την ομορφιά,

την ειρήνη που ενώνει κάθ' ανθρώπινη καρδιά.

Πάντα η μουσική ενώνει την ψυχή στον ουρανό,

και οι άγγελοι μαζί της ανυμνούμε το θεό.

Ας ξεχάσουμε για λίγο κάθε πόνο μας κρυφό,

με τραγούδια ας χαρούμε το ωραίο πρωινό.